Οδοντιατρείο κλινικών εφαρμογών Laser

Λεύκανση δοντιών

-Ιστοσελίδα Υγείας MEDVOI 365 (www.medvoi365.gr), 17/11/09

 

"Λεύκανση των δοντιών. Είδος πολυτελείας, ή απλά μια ακόμα ασφαλής καθημερινή πράξη της σύγχρονης αισθητικής οδοντιατρικής; Οι σημερινές μέθοδοι και τεχνικές."

Σήμερα οι άνθρωποι ασχολούνται με την υγεία και την αισθητική του στόματος τους περισσότερο από κάθε άλλη εποχή. Οι καιροί που κάποιος επισκεπτόταν τον οδοντίατρο μόνο όταν δεν άντεχε άλλο τον πονόδοντο ή το πρήξιμο και που η συχνότερη λύση ήταν η εξαγωγή του δοντιού, ευτυχώς ανήκουν πια στο παρελθόν. Ο σημερινός οδοντιατρικός ασθενής επισκέπτεται τον οδοντίατρο του συχνότερα και ενδιαφέρεται πολύ περισσότερο για την πρόληψη των νόσων του στόματος και την αισθητική του χαμόγελου του. Μέσα στα πλαίσια αυτού του ενδιαφέροντος, πολλοί ασθενείς μου με ρωτούν συχνά για τη λεύκανση των δοντιών. Διαπιστώνω αρκετές φορές σ’ αυτές τις ερωτήσεις μια επιφυλακτικότητα, ή ακόμα και μια φοβία για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της λεύκανσης, ενώ αρκετοί πιστεύουν ακόμα, ότι πρόκειται για κάτι πολύ ακριβό γι’ αυτούς, κάτι σαν είδος πολυτελείας που “δικαιούνται” μόνο οι οικονομικά ευρωστότεροι. Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να ξεκαθαρίσουμε το μυστήριο γύρω από τη λεύκανση με βάση τα σημερινά δεδομένα και να διώξουμε τους φόβους του παρελθόντος.

Η λεύκανση έχει αρκετά μακρόχρονη ιστορία μέσα στην πορεία της οδοντιατρικής επιστήμης. Είναι γεγονός ότι οι πρώτες σχετικά επιτυχείς μέθοδοι λεύκανσης ήταν αρκετά ακριβές και έκρυβαν μερικούς κινδύνους, όπως υπερευαισθησίες των δοντιών. Πολλές φορές δεν είχαν καν λευκαντικό αποτέλεσμα, ή ακόμα κι αν είχαν, δεν είχε μεγάλη διάρκεια και μερικές φορές το χρώμα επέστρεφε με ακανόνιστο τρόπο (κηλίδες, γραμμές κλπ), δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερο αισθητικό πρόβλημα. Δικαιολογημένα λοιπόν δημιουργήθηκε αυτή η επιφυλακτικότητα του κόσμου γύρω από τη λεύκανση. Ευτυχώς σήμερα όλα αυτά έχουν αλλάξει. Λίγο-πολύ, όλες οι σημερινές μέθοδοι λεύκανσης (της τελευταίας τουλάχιστον δεκαετίας), είναι απλές, αποτελεσματικές, ασφαλείς και ακίνδυνες.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά. Στην περίοδο του μικτού φραγμού που ξεκινάει στην ηλικία περίπου των 5-6 ετών, ανατέλλουν τα μόνιμα δόντια που έρχονται να αντικαταστήσουν και να συμπληρώσουν τα νεογιλά μας δόντια. Συνήθως τα μόνιμα δόντια όταν ανατέλλουν έχουν αρκετά ανοιχτό λευκό χρώμα. Με την πάροδο των χρόνων το χρώμα των δοντιών αλλάζει και σκουραίνει. Αυτό οφείλεται στις χρωστικές που προσλαμβάνονται από τις τροφές ή από άλλες συνήθειες όπως ο καφές ή το κάπνισμα. Οι χρωστικές που προσκολλώνται στα δόντια εξωτερικά αφαιρούνται εύκολα με καθαρισμό ή σοδοβολή. Το πρόβλημα είναι οι χρωστικές που απορροφώνται εσωτερικά από τα δόντια και αλλάζουν ουσιαστικά το χρώμα τους, κάνοντας τα πιο σκούρα. Εδώ έρχεται να απαντήσει η λεύκανση των δοντιών. Ας δούμε κατ’ αρχήν τι θεωρούμε σήμερα λεύκανση. Ο σημερινός ορισμός της λεύκανσης είναι να αποκτήσουν τα δόντια και πάλι το φυσικό λευκό παιδικό τους χρώμα. Με αυτή την έννοια το αποτέλεσμα της λεύκανσης είναι πάντοτε εγγυημένο. Αρκετές φορές όμως δεν μας φτάνει μόνο αυτό γιατί θέλουμε ακόμη λευκότερα δόντια από αυτά που μας έδωσε η φύση. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, με περισσότερες επαναλήψεις και συνδυασμένες τεχνικές λεύκανσης μπορούμε να επιτύχουμε το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

Ο μηχανισμός της λεύκανσης είναι απλός. Αυτά που χρειάζονται για να αφαιρέσουμε τις χρωστικές από τα δόντια είναι αφενός μια ουσία που να μπορεί να απελευθερώσει ενεργές ρίζες οξυγόνου και αφετέρου ένας παράγοντας που να μπορεί να προκαλέσει την έκλυση αυτών των ενεργών ριζών οξυγόνου, οι οποίες με τη σειρά τους θα αφαιρέσουν τις χρωστικές από τα δόντια. Όλα τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται σήμερα για τη λεύκανση των δοντιών, ανεξαρτήτως μεθόδου ή εταιρείας κατασκευής περιέχουν σαν λευκαντικό παράγοντα μία από τις δύο παρακάτω ουσίες που μπορούν να ενεργοποιηθούν και να απελευθερώσουν ενεργές ρίζες οξυγόνου: το υπεροξείδιο του υδρογόνου, ή το υπεροξείδιο του καρβαμιδίου. Αυτό που διαφέρει ανάλογα με την εταιρεία ή τη μέθοδο λεύκανσης είναι η περιεκτικότητα του υλικού σε λευκαντικό παράγοντα. Ο παράγοντας που ενεργοποιεί τον λευκαντικό παράγοντα είναι συνήθως κάποια μορφή φωτός. Το αποτέλεσμα της λεύκανσης εξαρτάται από την επιλογή του λευκαντικού παράγοντα (και φυσικά τη μέθοδο λεύκανσης), την περιεκτικότητα του λευκαντικού παράγοντα στο λευκαντικό υλικό, την ένταση της φωτεινής πηγής και το χρόνο εφαρμογής. Υπάρχει μια συνάρτηση ανάμεσα σε όλους αυτούς τους παράγοντες. Όσο ισχυρότερος ο λευκαντικός παράγοντας, όσο μεγαλύτερη η περιεκτικότητα του στο λευκαντικό υλικό, καθώς και όσο πιο δυνατή είναι η ένταση της φωτεινής πηγής, τόσο αποτελεσματικότερη και φυσικά ταχύτερη είναι και η λεύκανση των δοντιών.

α). Ο λευκαντικός παράγοντας και η μέθοδος λεύκανσης:

Υπάρχουν γενικά δυο μέθοδοι λεύκανσης: στο ιατρείο ή στο σπίτι και φυσικά ο συνδυασμός και των δύο. Στις μεθόδους λεύκανσης στο ιατρείο, ο λευκαντικός παράγοντας που συνήθως χρησιμοποιείται είναι το υπεροξείδιο του υδρογόνου και μάλιστα σε αρκετά υψηλή περιεκτικότητα (συνήθως 35%), ενώ η ενεργοποίηση του γίνεται με τη χρήση κάποιου ισχυρού φωτός, όπως συσκευές φωτοπολυμερισμού, λάμπες λεύκανσης, συσκευές plasma, ή ακόμα με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, τα laser. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορα laser, αλλά το επικρατέστερο είναι το laser με κρύσταλλο KTP ή όπως έχει επικρατήσει να λέγεται σήμερα KTP laser (μήκος κύματος 532nm), που θεωρείται σήμερα το laser της λεύκανσης! Βασικό πλεονέκτημα της λεύκανσης στο ιατρείο είναι τα πολύ γρήγορα εντυπωσιακά αποτελέσματα που μάλιστα όταν γίνεται με το KTP laser είναι ακόμα πιο γρήγορα, πιο εντυπωσιακά και πιο μακροχρόνιας διάρκειας. Η λεύκανση στο ιατρείο μπορεί να γίνει μόνο στα 6-8 μπροστινά δόντια κάθε γνάθου, ή σε όλο το στόμα, ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του ασθενούς.

Από την άλλη πλευρά, στις μεθόδους λεύκανσης στο σπίτι, ο λευκαντικός παράγοντας που συνήθως χρησιμοποιείται είναι το υπεροξείδιο του καρβαμιδίου (πιο ασθενής λευκαντικός παράγοντας) και σε διάφορες περιεκτικότητες που συνήθως κυμαίνονται από 3,5% έως 15%. Ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτιμήσεις του ασθενούς επιλέγεται το ανάλογο σκεύασμα. Στην περίπτωση αυτή δεν είναι απαραίτητη η ενεργοποίηση με φως. Το υλικό εφαρμόζεται στο στόμα από τον ίδιο τον ασθενή μέσα σε ειδικούς νάρθηκες λεύκανσης που έχουν φτιαχτεί για το στόμα του και του έχουν χορηγηθεί από τον οδοντίατρο μαζί με το λευκαντικό υλικό. Ανάλογα με την περιεκτικότητα του σε λευκαντικό παράγοντα, ο ασθενής φοράει τους νάρθηκες στο στόμα 1-2 ώρες, μία ή δύο φορές την ημέρα, ή όλη τη νύχτα όταν κοιμάται. Η διάρκεια εφαρμογής είναι συνήθως 7-14 ημέρες, αν και σήμερα υπάρχουν και κάποια σκευάσματα (κυρίως υπεροξειδίου του υδρογόνου) διάρκειας 3 ημερών. Φυσικά η λεύκανση στο σπίτι αφορά όλα τα δόντια. Το αποτέλεσμα είναι αρκετά καλό, αλλά όχι τόσο εντυπωσιακό όσο με τις μεθόδους του ιατρείου, καθώς έρχεται σιγά-σιγά.

β). Η περιεκτικότητα του υλικού σε λευκαντικό παράγοντα:

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ειδικά για τις μεθόδους λεύκανσης του σπιτιού, η περιεκτικότητα του υλικού σε λευκαντικό παράγοντα ποικίλλει. Όσο μικρότερη είναι αυτή η περιεκτικότητα, τόσο περισσότερος χρόνος εφαρμογής του λευκαντικού υλικού χρειάζεται. Φυσικά το αποτέλεσμα μπορεί να είναι περίπου το ίδιο και αυτό μας δίνει μια ευελιξία στο να μπορούμε να καλύπτουμε τις ανάγκες του ασθενούς σχετικά με το ποιά ώρα της ημέρας ή της νύχτας και για πόσην ώρα μπορεί να φοράει τους νάρθηκες στο στόμα. Βέβαια υπάρχει κάποιο ελάχιστο όριο περιεκτικότητας που χρειάζεται ώστε το υλικό να έχει κάποια αποτελεσματικότητα. Για παράδειγμα θα αναφέρω το εξής: σήμερα σχεδόν όλες οι οδοντόκρεμες του εμπορίου, καθώς και αρκετές οδοντότσικλες αναφέρονται σαν λευκαντικές. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότερες από αυτές περιέχουν όντως κάποιον λευκαντικό παράγοντα, η περιεκτικότητα όμως είναι πολύ μικρή (συνήθως αρκετά μικρότερη από 0,1%) και γι’ αυτό δεν μπορούν να φέρουν πραγματική λεύκανση στη διάρκεια του βουρτσίσματος των δοντιών. Από την άλλη πλευρά όμως, η χρήση τους μετά από μια λεύκανση των δοντιών μπορεί να συμβάλει πραγματικά στην πιο μακροχρόνια διατήρηση του αποτελέσματος της.

γ). Η ένταση της φωτεινής πηγής και ο χρόνος εφαρμογής:

Η ένταση της φωτεινής πηγής είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη λεύκανση στο ιατρείο. Όσο ισχυρότερο είναι το φώς, τόσο ταχύτερη και σε μεγαλύτερο βάθος είναι η λεύκανση των δοντιών, με συνέπεια ακόμα πιο μακροχρόνια διατήρηση του αποτελέσματος. Όπως αναφέραμε προηγουμένως, οι συνηθισμένες φωτεινές πηγές που χρησιμοποιούμε για τη λεύκανση των δοντιών είναι κατά σειρά έντασης φωτεινής ενέργειας, οι συσκευές φωτοπολυμερισμού, οι λάμπες λεύκανσης, οι συσκευές plasma, και τα laser με κυρίαρχο εκπρόσωπο το KTP laser. Το τελευταίο μάλιστα έχει τα ταχύτερα, εντυπωσιακότερα και μεγαλύτερης διάρκειας αποτελέσματα και δίκαια θεωρείται σήμερα το laser της λεύκανσης.

Ανέφερα στην αρχή ότι ένας από τους σημαντικούς κινδύνους που είχαν παλιά οι τεχνικές λεύκανσης ήταν ότι πολύ συχνά προκαλούσαν υπερευαισθησίες των δοντιών που πολλές φορές αργούσαν να περάσουν. Με τις σύγχρονες τεχνικές λεύκανσης, αυτό το πρόβλημα δεν υπάρχει πια σήμερα. Όλα τα σύγχρονα λευκαντικά υλικά περιέχουν ταυτόχρονα ειδικούς απευαισθητοποιούς παράγοντες που προφυλάσσουν από τις υπερευαισθησίες. Αλλά ακόμα και αν κάποια φορά, ο ασθενής αισθανθεί κάποια ενόχληση κατά τη στιγμή της λεύκανσης, η ενόχληση αυτή φεύγει αμέσως μετά την απομάκρυνση του λευκαντικού παράγοντα. Συνεπώς, όλες οι σύγχρονες μέθοδοι θεωρούνται ασφαλείς και σε αυτόν τον τομέα.

Όσο για το κόστος της λεύκανσης, αυτό εξαρτάται συνήθως από τη μέθοδο και τον αριθμό των επαναλήψεων που θα χρειαστούν, παραμένει όμως πάντοτε απόλυτα προσιτό στο εισόδημα του μέσου εργαζόμενου και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί πια είδος πολυτέλειας. Συνήθως αρκούν 1-2 φορές για ένα πολύ καλό αισθητικό αποτέλεσμα. Φυσικά ο ασθενής καλό θα είναι να περιορίσει ή ακόμα καλύτερα να εξαλείψει τις “κακές συνήθειες” όπως το κάπνισμα, οι πολλοί καφέδες κλπ που θα είχαν σαν συνέπεια την εκ νέου πρόσληψη εξωτερικών χρωστικών που θα σκεπάσουν και θα κρύψουν τα όμορφα λευκά του δόντια.

Τελειώνοντας θα ήθελα να τονίσω ότι θεωρώ το όμορφο υγιές χαμόγελο δικαίωμα του καθενός μας. Μια επίσκεψη στον οδοντίατρο μας μπορεί σήμερα να μας το φέρει εύκολα. Όσο για ένα συμπέρασμα σχετικά με τις διάφορες μεθόδους λεύκανσης, θα έλεγα ότι οι σημερινές μέθοδοι είναι όλες τους ασφαλείς και αποτελεσματικές, αλλά το καλύτερο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί με τον συνδυασμό της λεύκανσης των 6-8 μπροστινών δοντιών κάθε γνάθου στο ιατρείο με το KTP laser που θα γίνει 1 ή 2 φορές και στη συνέχεια λεύκανση όλων των δοντιών στο σπίτι με νάρθηκες, χρησιμοποιώντας όποιο σκεύασμα ταιριάζει καλύτερα με τις ανάγκες και τις συνήθειες του κάθε ασθενή. Ευχαριστώ για την υπομονή σας και ελπίζω να κατάφερα να φανώ χρήσιμος.

Στράτος Τζάννου

Custom Weight: 
6