Οδοντιατρείο κλινικών εφαρμογών Laser

Περιοδοντική θεραπεία με laser

-Ιστοσελίδα Υγείας MEDVOI 365 (www.medvoi365.gr), 15/09/-09

 

"Ουλίτιδα και περιοδοντίτιδα, δυο ύπουλες παθήσεις του στόματος. Πως μπορούν τα σύγχρονα laser, να βοηθήσουν στην ευκολότερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση τους;"

Πραγματικά η ουλίτιδα, αλλά κυρίως η περιοδοντίτιδα είναι ίσως οι πιο ύπουλες και ταυτόχρονα πάρα πολύ συχνές παθήσεις που συναντάμε μέσα στο στόμα. Πρόκειται για δυο παθήσεις που αφορούν όχι τα ίδια τα δόντια, αλλά τα ούλα και το οστό που τα περιβάλλουν και τα στηρίζουν. Το κακό όμως είναι ότι συνήθως δεν προκαλούν πόνο ή άλλα συμπτώματα, παρά μόνο όταν είναι αρκετά ή πολύ αργά πια.

Τι είναι η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα και από τι προκαλούνται:

Η περιοδοντίτιδα είναι στην πραγματικότητα η εξέλιξη της ουλίτιδας, όταν αυτή δεν αντιμετωπίζεται και δεν θεραπεύεται έγκαιρα. Προκαλούνται και οι δύο από το ίδιο αίτιο, δηλαδή χρόνιους ερεθιστικούς παράγοντες, όπως η τρυγία (πέτρα), καθώς και οι κακότεχνες εμφράξεις (σφραγίσματα) και προσθετικές εργασίες (στεφάνες - γέφυρες), σε συνδυασμό βέβαια με τα μικρόβια που μαζεύονται κάτω από τα ούλα. Όλα αυτά τα ερεθιστικά αίτια όταν δεν απομακρύνονται έγκαιρα από τον οδοντίατρο και παραμένουν επί μακρό χρονικό διάστημα στο στόμα, ερεθίζουν και τραυματίζουν στην αρχή τα ούλα, προκαλώντας φλεγμονή, διόγκωση και μικρότερη ή μεγαλύτερη αιμορραγία τους, που αρκετές φορές δεν γίνεται καν αντιληπτή από τον ασθενή. Σε αυτό το στάδιο η πάθηση ονομάζεται ουλίτιδα και η αντιμετώπιση της είναι αρκετά απλή και αποτελεσματική.

Όταν όμως τα ερεθιστικά αίτια συνεχίζουν να παραμένουν στη θέση τους, στη συνέχεια αρχίζουν να προκαλούν ζημιά και στο οστό που στηρίζει τα δόντια, προκαλώντας σιγά-σιγά την απορρόφηση του και την απώλεια στήριξης των δοντιών. Σε αυτό το στάδιο πρόκειται πια για περιοδοντίτιδα και η τελική κατάληξη της είναι τα δόντια να κουνιούνται και στο τέλος να πέφτουν από το στόμα. Και δυστυχώς συνήθως ο ασθενής δεν δίνει σημασία στα σημάδια της νόσου, ώστε να επισκεφθεί τον οδοντίατρο, καθώς τις περισσότερες φορές η πάθηση εξελίσσεται χωρίς πόνο, και μόνο όταν φτάσει στο τελικό στάδιο που κάποια δόντια κουνιούνται πάρα πολύ και είναι έτοιμα να πέσουν, εμφανίζεται πόνος εξαιτίας αυτής της πολύ μεγάλης κινητικότητας.

Πως θεραπεύεται η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα:

Η σημαντικότερη παράμετρος στη θεραπεία τόσο της ουλίτιδας όσο και της περιοδοντίτιδας, είναι η ευαισθητοποίηση και η συμμετοχή του ίδιου του ασθενή. Ο ασθενής πρέπει να συνειδητοποιήσει την πραγματική αξία της διατήρησης των δοντιών του στο στόμα. Κατ’ αρχήν το στόμα αποτελεί το σημείο που εισέρχεται και μασιέται η τροφή, δηλαδή έχει άμεση σχέση με την επιβίωση μας, καθώς και την ποιότητα της. Στη σημερινή όμως εποχή, το όμορφο και υγιές στόμα δεν αποτελεί απλά την είσοδο της τροφής, αλλά και ένα απαραίτητο μέσο επικοινωνίας, κάτι σαν τον καθρέφτη της προσωπικότητας μας, τόσο στις εργασιακές, όσο και στις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Συνειδητοποιώντας αυτή τη σημασία του στόματος και της διατήρησης των δοντιών σε αυτό, ο ασθενής πρέπει να δώσει την απαιτούμενη σημασία στη στοματική του υγιεινή. Και αυτή ακριβώς η στοματική υγιεινή (βούρτσισμα των δοντιών και νήμα στα ενδιάμεσα) αποτελεί το 50% της θεραπείας της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας. Σωστή στοματική υγιεινή, χωρίς αμέλειες αλλά ούτε και υπερβολές. Το υπόλοιπο 50% είναι δουλειά του οδοντίατρου. Και αυτή η δουλειά μπορεί να είναι από αρκετά απλή μέχρι και πολύ σύνθετη.

Στην περίπτωση της ουλίτιδας αρκεί ένας πολύ καλός καθαρισμός για να φύγει από τα δόντια όλη η πέτρα που ερεθίζει τα ούλα. Μπορεί επίσης να χρειασθεί να αντικατασταθούν όλα τα κακότεχνα σφραγίσματα και προσθετικές εργασίες που ερεθίζουν τα ούλα, με καινούργια.

Στην περίπτωση όμως της περιοδοντίτιδας, τα πράγματα γίνονται πιο πολύπλοκα. Εκτός από τον καθαρισμό και την αντικατάσταση των κακότεχνων σφραγισμάτων και προσθετικών εργασιών, πρέπει στη συνέχεια να γίνει χειρουργική περιοδοντική θεραπεία με υποουλική απόξεση ανά τεταρτημόριο, ενώ σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου, μπορεί να χρειαστεί ακόμα πιο εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση και χρήση μοσχευμάτων.

Στόχοι και αποτελέσματα της θεραπείας της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας:

Φυσικά ο βασικός στόχος της θεραπείας είναι η διατήρηση των δοντιών στο στόμα. Στην περίπτωση της ουλίτιδας τα πράγματα είναι πολύ απλά. Αρκεί η απομάκρυνση των ερεθιστικών αιτίων και η σωστή στοματική υγιεινή, για να έχουμε πλήρη ίαση. Το μόνο που χρειάζεται είναι, ο ασθενής να διατηρήσει το επίπεδο της στοματικής υγιεινής του και να επισκέπτεται τον οδοντίατρο 1-2 φορές το χρόνο για έναν απλό καθαρισμό και έλεγχο, ώστε να διατηρήσει για πάντα το υγιές του χαμόγελο.

Στην περίπτωση της περιοδοντίτιδας όμως, τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα και ο βαθμός της ίασης εξαρτάται και από το στάδιο στο οποίο διαγνώστηκε και αντιμετωπίστηκε η περιοδοντίτιδα (όσο πιο αρχικό στάδιο, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες για πλήρη ίαση). Ο βασικός στόχος της θεραπείας εδώ είναι να σταματήσει η εξέλιξη της νόσου και να έχουμε και κάποιο βαθμό οστικής ανάπλασης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν έχουμε ήδη μεγάλο βαθμό οστικής απώλειας, μπορεί η ανάπλαση να καλύψει ένα μέρος της, αλλά όχι όλο. Παρ’ όλα αυτά, με τη διατήρηση της στοματικής υγιεινής και τις τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο για καθαρισμό και επανεξέταση, έχουμε ένα καλό θεραπευτικό αποτέλεσμα και την επίτευξη του βασικού μας στόχου που είναι η διατήρηση των δοντιών του ασθενή στο στόμα και ένα αρκετά υγιές χαμόγελο.

Η πολύτιμη συμβολή των σύγχρονων Laser στην ευκολότερη και αποτελεσματικότερη θεραπεία της ουλίτιδας και περιοδοντίτιδας:

Ο σύγχρονος οδοντίατρος διαθέτει στο οπλοστάσιο του ένα ακόμα πολύ ισχυρό και αποτελεσματικό όπλο για την καταπολέμηση των παθήσεων των δοντιών και του στόματος, τα Laser. Τα Laser, έχουν μπει πια για τα καλά σε όλους τους τομείς της οδοντιατρικής, από λεύκανση, ή σφραγίσματα και απονευρώσεις, μέχρι αντιμετώπιση άφθας και έρπητα, ή αναίμακτες χειρουργικές επεμβάσεις και πολλά άλλα. Ανάμεσα στις πολλές αυτές εφαρμογές τους στη σύγχρονη οδοντιατρική, μια από τις πιο σημαντικές είναι και στη θεραπεία των νόσων του περιοδοντίου, όπως η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα. Υπάρχουν πολλά είδη Laser και διάφορα πρωτόκολλα χρησιμοποίησης τους στη θεραπεία των περιοδοντικών παθήσεων, τα επικρατέστερα όμως είναι τα Laser νεοδυμίου (Nd: YAG laser), τα διοδικά Laser (Diode Lasers) και τα Laser ερβίου (Er: YAG laser). Ας δούμε όμως πως χρησιμοποιούμε αυτά τα Laser στην περιοδοντολογία, και ποια είναι τα πλεονεκτήματα τους.

Στη θεραπεία της ουλίτιδας, χρησιμοποιούμε συνήθως τα Laser νεοδυμίου ή τα διοδικά Laser. Αυτά τα δύο είδη Laser, είναι Laser μαλακών ιστών και το μονοχρωματικό φως που παράγουν απορροφάται έντονα από τις χρωστικές και την αιμοσφαιρίνη. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα σχεδόν όλη η ευεργετική τους ενέργεια να απορροφάται από τους μαλακούς ιστούς, όπως τα ούλα, καθώς και από το αίμα. Επίσης, όπως συμβαίνει με όλα τα είδη των Laser, έχουν πλήρη μικροβιοκτόνο δράση (κυριολεκτικά αποστειρώνουν την περιοχή όπου δρουν), και μεγάλη αναπλαστική επίδραση πάνω στους ιστούς. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κάνοντας θεραπεία με το Laser μετά τον συνηθισμένο καθαρισμό, έχουμε τρία επιπλέον πλεονεκτήματα:

  1. α) σκοτώνουμε όλα τα παθογόνα μικρόβια που βρίσκονται κάτω από τα ούλα και τα οποία προκαλούν την ουλίτιδα,
  2. β) σταματάμε αμέσως το μάτωμα των ούλων και
  3. γ) έχουμε σχεδόν άμεση επαναπρόσφυση των ούλων, άρα γερά και υγιή ούλα. Δηλαδή κατά κάποιον τρόπο, παραδίδουμε στον ασθενή τα ούλα του θεραπευμένα και το μόνο που έχει αυτός να κάνει είναι να διατηρήσει αυτό το αποτέλεσμα.

Στη θεραπεία της περιοδοντίτιδας, μπορούμε και πάλι να χρησιμοποιήσουμε τα Laser νεοδυμίου και τα διοδικά Laser. Εδώ όμως έρχονται να μας βοηθήσουν πολύ δυναμικά και τα Laser ερβίου. Πρόκειται για Laser σκληρών και μαλακών ιστών, δηλαδή αυτά τα Laser μπορούν να δράσουν και σε σκληρούς ιστούς όπως το δόντι ή το οστό. Συνήθως είναι πιο γνωστά από τη χρήση τους στα σφραγίσματα, αντί του τροχού για την ανώδυνη παρασκευή της κοιλότητας. Αυτή όμως δεν είναι η μόνη τους εφαρμογή στην οδοντιατρική. Καθώς είναι Laser σκληρών ιστών, μπορούμε επίσης να τα χρησιμοποιήσουμε και για την αφαίρεση της υποουλικής τρυγίας, ή επάνω στο οστό, ενώ αφού είναι και Laser μαλακών ιστών, μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε φυσικά και στους μαλακούς ιστούς, όπως είναι τα ούλα. Το μονοχρωματικό φώς αυτών των Laser απορροφάται κυρίως από το νερό (βασικό συστατικό των δοντιών, των ούλων, του οστού, της πέτρας, και φυσικά των μικροβίων) και από τον υδροξυαπατίτη (βασικό συστατικό των δοντιών και του οστού). Σε αυτή τη φυσική τους ιδιότητα οφείλεται και η ικανότητα τους να δρουν τόσο σε σκληρούς, όσο και σε μαλακούς ιστούς, δηλαδή σε οτιδήποτε περιέχει νερό ή υδροξυαπατίτη. Υπάρχουν βασικά δύο επιστημονικά τεκμηριωμένα πρωτόκολλα χρήσης των Laser στη θεραπεία της περιοδοντίτιδας. Ένα για τα Laser μαλακών ιστών και ένα για τα Laser σκληρών και μαλακών ιστών, ενώ φυσικά μπορεί να γίνει συνδυασμός και των δύο.

Στην πρώτη περίπτωση, αφού γίνει ο καθαρισμός και η υποουλική απόξεση (αφαίρεση της υποουλικής τρυγίας από την επιφάνεια της ρίζας – φρεσκάρισμα της επιφάνειας της ρίζας του δοντιού – αφαίρεση του φλεγμονώδους επιθηλίου / αποεπιθηλιοποίηση και φρεσκάρισμα της εσωτερικής επιφάνειας των ούλων) με τις συμβατικές μεθόδους, στη συνέχεια χρησιμοποιούμε ένα Laser μαλακών ιστών και συνήθως ένα Laser νεοδυμίου, που είναι το πιο αποτελεσματικό από όλα. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι ενώ το αρχικό στάδιο της υποουλικής απόξεσης είναι επώδυνο και φυσικά χρειάζεται αναισθησία, το στάδιο της θεραπείας με το Laser είναι ανώδυνο και δεν χρειάζεται αναισθησία. Χρησιμοποιώντας το Laser, μετά τη συμβατική θεραπεία, έχουμε επιπλέον πολλά σημαντικά πλεονεκτήματα. Κατ’ αρχήν έχουμε ακόμα καλύτερη αποεπιθηλιοποίηση που οδηγεί σε πολύ ταχύτερη και ανώδυνη επαναπρόσφυση των ούλων επάνω στη ρίζα του δοντιού και μείωση της κινητικότητας των δοντιών. Φυσικά έχουμε σταμάτημα του ματώματος των ούλων και εξάλειψη της φλεγμονής. Επίσης έχουμε πλήρη αποστείρωση της ουλοδοντικής σχισμής και των θυλάκων. Και μάλιστα όχι μόνο επιφανειακά, αλλά σε βάθος, καθώς η θεραπευτική ενέργεια των Laser νεοδυμίου έχει μεγάλο βάθος διείσδυσης, που φτάνει τα 5 χιλιοστά μέσα στους ιστούς. Αυτή όμως η ενέργεια του Laser που διεισδύει τόσο βαθειά μέσα στους ιστούς, έχει ταυτόχρονα και πολύ μεγάλη αναπλαστική δράση επάνω στο οστό. Με απλά λόγια, η ενέργεια του Laser “ξυπνάει” τους οστεοβλάστες που με τα χρόνια έχουν αδρανήσει, και τους ωθεί να ξαναγίνουν “εργατικοί” και να παράγουν ακόμα περισσότερο οστό από ότι θα παρήγαγαν με τη συμβατική θεραπεία. Δηλαδή, με τη χρήση του Laser, έχουμε άμεσο σταμάτημα του ματώματος των ούλων, πάρα πολύ γρήγορη επαναπρόσφυση των ούλων, εξάλειψη της φλεγμονής και μείωση της κινητικότητας των δοντιών, αλλά κυρίως ταχύτερη και σημαντικά μεγαλύτερη οστική ανάπλαση, δηλαδή ουσιαστική στήριξη των δοντιών και αξιόπιστη διατήρηση τους στο στόμα. Έτσι και πάλι ο ασθενής, δεν χρειάζεται να φέρει το αποτέλεσμα όπως συμβαίνει με τις συμβατικές μεθόδους θεραπείας, αλλά απλά να το διατηρήσει με τη στοματική υγιεινή και τις τακτικές επανεξετάσεις στον οδοντίατρο.

Στη δεύτερη περίπτωση, χρησιμοποιούμε ένα Laser σκληρών και μαλακών ιστών (Laser ερβίου) για να κάνουμε και την υποουλική απόξεση. Χάρη στο φάσμα απορρόφησης του, που περιγράψαμε παραπάνω, η υποουλική τρυγία (πέτρα) αφαιρείται με το Laser και όχι με χειρουργικά ξέστρα. Και μάλιστα υπάρχει ένα συγκεκριμένο Laser ερβίου που είναι εφοδιασμένο με ένα δεύτερο διαγνωστικό διοδικό Laser, το οποίο εντοπίζει την υποουλική τρυγία και τα μικρόβια, και στη συνέχεια δίνει την εντολή στο κύριο θεραπευτικό Laser να τα αφαιρέσει. Με το ίδιο το Laser γίνεται και το φρεσκάρισμα της επιφάνειας της ρίζας και του οστού και η αποεπιθηλιοποίηση και φρεσκάρισμα των ούλων. Και το εντυπωσιακό είναι ότι όλα αυτά γίνονται χωρίς την ανάγκη αναισθησίας, καθώς τα Laser ερβίου έχουν μικρό βάθος διείσδυσης (1 χιλιοστό) και ο ασθενής συνήθως δεν αισθάνεται τίποτε παραπάνω από ότι σε έναν απλό καθαρισμό. Και εδώ ισχύουν τα υπόλοιπα πλεονεκτήματα που αναφέραμε παραπάνω για τα Laser μαλακών ιστών (αποστείρωση, σταμάτημα του ματώματος, γρήγορη επαναπρόσφυση των ούλων, εξάλειψη της φλεγμονής, μείωση της κινητικότητας των δοντιών και ταχύτερη και μεγαλύτερη οστική ανάπλαση).


Photo: Ο μηχανισμός Detect/ Feedback system

Τέλος, φυσικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τον συνδυασμό των δύο παραπάνω θεραπευτικών πρωτοκόλλων, και μάλιστα σε πολύ προχωρημένες καταστάσεις (φυσικά μπορεί να γίνει και στις πιο απλές). Δηλαδή, αφού γίνει ο καθαρισμός (και αυτός μπορεί να γίνει με τα Laser ερβίου), στη συνέχεια γίνεται η υποουλική απόξεση με ένα Laser ερβίου, και τέλος χρησιμοποιούμε και ένα Laser νεοδυμίου , εκμεταλλευόμενοι τα πλεονεκτήματα του πολύ μεγαλύτερου βάθους διείσδυσης του, προάγοντας ακόμη περισσότερο την ανάπλαση των ιστών και του οστού και φυσικά το συνολικό θεραπευτικό αποτέλεσμα. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε συχνά να αποφύγουμε χειρουργικές επεμβάσεις, και αρκετές φορές να διατηρήσουμε δόντια που θεωρούνταν χαμένα. Αλλά ακόμα και αν δεν μπορούμε να αποφύγουμε την επέμβαση, και αυτή μπορεί φυσικά να γίνει με τα Laser, πολύ πιο αναίμακτα, με πολύ λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, και με πολύ ταχύτερα και καλύτερα αποτελέσματα. Φυσικά η επιλογή του κατάλληλου για κάθε περίπτωση θεραπευτικού πρωτόκολλου, πρέπει πάντοτε να είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας και συνεννόησης του εξειδικευμένου οδοντιάτρου με τον ενημερωμένο και ευαισθητοποιημένο ασθενή.

Στράτος Τζάννου

 

Custom Weight: 
5